Gençlerin Sosyal Medya Okuryazarlığı

Gençlerin Sosyal Medya Okuryazarlığı

Sosyal medya; kullanıcıların internet kullanarak karşılıklı bilgi, görüş, ilgi alanlarını, yazılı, görsel ya da işitsel bir şekilde paylaşarak, iletişim kurmaları için olanak sağlayan, her tür web tabanlı platformu içermektedir. Toplumlar, dijital teknolojide meydana gelen gelişim paralelinde sosyal medyanın esiri olma yolunda ilerlemektedir. Özellikle genç nesillerin yüz yüze iletişimden uzaklaşarak, tüm iletişimlerinde sosyal medyayı kullanmalarında, gözle görülür bir artış oluşmuştur. 

Genel olarak sosyal medya üzerinden sosyal ağlar kanalıyla oluşturulan platformlarda, geleneksel medyada kendine yer bulamayanlar, özel medyalarını oluşturup kendilerini geniş bir kitleye duyurma fırsatı yakalamışlardır. Kendi medyalarını oluşturan grupların, platformlarını genişletmek için uyguladıkları yöntem ve tekniklerin, birçok tuzağı da bulunmaktadır. Özellikle sosyal medyayı kullanan gençler ise bu tuzağın içine düşmekte, sonucunda da birçok sorunla karşılaşmaktadır. Sosyal medyanın bu olumsuz etkilerinden korunmak için etkili sosyal medya okuryazarlığı geliştirmesine ihtiyaç vardır.

Sosyal medyanın yarattığı özgür ve bağımsız iletişim kurma olanakları sayesinde, herkesin her yere ulaşabilme ve haber alma olanakları genişlemiş, sözlü veya görüntülü iletişim olanaklarının artmasıyla mesafeler kısalmış, iletişim hızı artmıştır. Bunun sonucunda sosyalleşme, bilgi paylaşımı ve iletişimin olumlu sonuçlarının yanı sıra, özel alan ihlali, siber zorbalık, dijital şiddet vb. olumsuz sonuçlar ortaya çıkmıştır.

Bu paralelde sosyal medyayı yoğun kullanan gençlerin; diğer kişilerin fikir ve düşüncelerinin yönlendirilmesine açık hale gelmesi, sanal arkadaşların gerçek arkadaşlıkların yerini alması ve bireyin kendisini daha da yalnız hissetmesi, gerçek hayata yabancılaşması, samimiyet ve dürüstlükten uzaklaşması, gerçek hayatta asosyalleşmesi, gözetlenme kültürünü içselleştirmesi, gerçek ile sanal olanın bir birine karıştırılması ve buna bağlı olarak yaşam tarzının değişmesi gibi faktörler ön plana çıkabilmektedir. Sosyal medyanın olumsuz etkilerine bir de sosyal medya kuruluşlarının maddi kazanç sağlamak ya da politik güç kazanmak amacıyla yapılanlar eklendiğinde, gençlerin söz konusu tehlikelerden korunabilmesi için iyi bir sosyal medya okuryazarı olmaları gerekmektedir. 

Gençler açısından sosyal medyanın zararlı etkilerini en aza indirmek için, özellikle pasif alıcı konumdan, bilinçli tüketici konumuna ulaşmaları için çalışmalara gerekir. 

Mete Akoğuz